5 BINA ŠETNJI KOJE NE SMETE PROPUSTITI

Šesnaesto izdanje Beogradske internacionalne nedelje arhitekture – BINA bi?e održano od 22. aprila do 20. maja 2021. u organizaciji Društva arhitekata Beograda i Kulturnog centra Beograda. U fokusu ovogodišnjeg BINA programa je Beogradska škola stanovanja, koja svojom  širinom obuhvata brojne podteme.

BINA šetnje, besplatne tematske šetnje kroz arhitekturu grada, ?ine poseban segment ove manifestacije i namenjene su najširoj publici. Samo za ?itaoce portala Kultura 381 preporu?ujemo pet BINA šetnji koje ne smete propustiti:

Nedelja, 9.5. od 10.00-12.00
Alejama Novog groblja – Vojna grobllja
Vodi: Violeta Obrenovi?

? Glavni ulaz u Novo groblje, Ruzveltova br. 50

Razvoj društvenog i kulturnog života i dinami?an rast broja stanovnika Beograda naveli su mitropolita Mihaila da oktobra 1871. godine uputi Ministarstvu unutrašnjih dela predlog da se Tašmajdansko groblje izmesti iz centra grada. Ministarstvo je nadležnost za premeštanje groblja prenelo na Beogradsku opštinu. Nakon mnogobrojnih komisija, sednica i odluka, Beogradska opština je otkupila zemljište iznad Bulbuderskog potoka, u podnožju Zvezdare. Novo groblje se prvi put našlo na planu Beograda iz 1884, na mestu gde se i danas nalazi, a  ure?eno je i otvoreno 1886. godine. U Beogradu je jedno od najstarijih grobalja i prvi je planski ure?en gradski prostor za sahranjivanje.

Danas, posle više od jednog veka postojanja, Novo groblje predstavlja istorijsko-spomeni?ki memorijal od posebnog zna?aja za nacionalnu istoriju i kulturu. S obzirom na mnogobrojne spomenike, arhitektonske celine, skulpture i veliki broj grobova znamenitih li?nosti, 1983. godine proglašeno je kulturno-istorijskim dobrom od velikog zna?aja za Republiku Srbiju. Od 2004. godine Novo groblje je ?lan Udruženja kulturno zna?ajnih grobalja Evrope (ASCE).

Ove godine pažnja ?e biti usmerena na vojna groblja koja su ina?e zatvorena za javnost, te ?e posetioci imati jedinstvenu priliku da obi?u austrougarsko, francusko, italijansko i bugarsko vojno groblje.

Nedelja, 9.5. od 13.00-15.00
Arhitektura i se?anje – jevrejsko nasle?e u Beogradu
Vodi:  Milica Rožman 

? Ugao Dušanove i Jevrejske ulice

Prisustvo Jevreja u Beogradu beleži se još od XVI veka. Tokom viševekovnog prisustva na ovim prostorima, Jevreji su u?estvovali u kreiranju vizuelne kulture samog grada. Šetnja „Arhitektura i se?anje: jevrejsko nasle?e u Beogradu“ predstavi?e publici osnovnu topografiju jevrejskog nasle?a. Kre?u?i se ulicama Jevrejskom, Solunskom i Visokog Stevana, polaznici šetnje bi?e upoznati sa prostorom na kome su Jevreji nekada živeli i specifi?nostima njihovog života na Dor?olu. Iako na ovom prostoru, danas, nije sa?uvano jevrejsko arhitektonsko nasle?e, bi?e najpre razmotreno urbanisti?ko jezgro grada, a potom i društveno-politi?ke promene kroz koje je jevrejska zajednica prolazila.

Potom, pažnja ?e biti usmerena na kapitalna dela arhitekte Samuila Sumbula, najpre na zgradu društva Oneg Šabat i Gemulat Hasidim u Jevrejskoj ulici, a potom i na zgradu Saveza jevrejskih opština Jugoslavije u ulici Kralja Petra. Šetnju dalje nastavljamo do Robnog magazina, najzna?ajnijeg dela arhitekte Viktora Azrijela. Daljim obilaskom publika ?e biti upoznata i sa delima arhitekata Josifa Najmana i Leona Talvija, kao i brojnim privatnim zdanjima podignutim za pripadnike jevrejske zajednice u Beogradu. Obilaskom navedenih gra?evina, sagleda?emo kako je jevrejska zajednica kreirala sopstveni identitet, a potom i vizuelnu kulturu samog grada.

Nedelja, 9.5. od 16.00-18.00
Astronomska opservatorija
Vodi: Aleksandra Ševi?,  Zavod za zaštitu spomenika kulture Beograd

? Volgina br.7, Zvezdara 

Predavanje o istorijatu Astronomske opservatorije Beograd i šetnja kroz kompleks sa obilaskom pojedinih paviljona ima za cilj upoznavanje šire javnosti sa ovim veoma važnim i zanimljivim prostorom. Astronomska opservatorija, koja je po?ela sa radom 1891. predstavlja jednu od najstarijih nau?nih institucija u Srbiji. Sagra?ena je izme?u 1929. i 1931. godine prema projektu arhitekte Jana Dubovog, kao kompleks sa Upravnom zgradom i paviljonima u koje je smeštena astronomska oprema. Opservatorija je oblikovana u modernisti?kom duhu, sa elementima akademskog istoricizma karakteristi?nog za me?uratni period.

U paviljonima opservatorije sa?uvani su neki od originalnih instrumenata za astronomska posmatranja. Razne vrste teleskopa, u vreme postavljanja, bile su me?u najsavremenijima u svetu. Oni ?ine vrednu i zna?ajnu Zbirku astronomskih instrumenata koja je 2015. godine od strane Muzeja nauke i tehnike, utvr?ena za kulturno dobro tehni?ke kulture. Instrumenti i predmeti koji ?ine ovu Zbirku su od izuzetnog zna?aja za istoriju razvoja astronomije, kao i nauke i tehnike u Srbiji od kraja 19. veka pa do danas.

Sreda, 12.5. od 14.00-16.00
70 godina urbanizma i arhitekture u Energoprojektu
? Poslovna zgrada Energoprojekta na Novom Beogradu

Bulevar Mihajla Pupina 12

U istoriji jugoslovenske i srpske arhitekture posebno visoko mesto zauzima beogradska projektantska i graditeljska kompanija Energoprojekt. Od osnivanja, 1951. godine, ENERGOPROJEKT je od malog preduze?a za projektovanje hidro i termo elektrana, izrastao u složen poslovni sistem za projektovanje, konsalting, inženjering i izvo?enje kompleksnih projekata u celom svetu, neprekidno potvr?uju?i svoj kvalitet, posebnost, vitalnost i sposobnost prilago?avanja svim promenama u okruženju i vremenu.

Tokom sedam decenija uspešnog trajanja i stvaranja u zemlji i u više od 70 zemalja u svetu, na ?etiri kontinenta, ENERGOPROJEKT je ustanovio i zadržao visoke profesionalne standarde i postao sinonim pouzdanosti i izvrsnosti.

Subota, 15.5. od 07.00-21.00
BINA IZLET: Secesija u Subotici
Vodi: Viktorija Aladži?

? Studentski trg 

Subotica je dostigla vrhunac svog prostornog i ekonomskog razvoja krajem XIX i po?etkom XX veka, kao tre?i po veli?ini grad u Ugarskoj, u okviru Austrougarske Monarhije. Ubrzani ekonomski razvoj koji je usledio nakon povezivanja grada železnicom, 1869. godine, sa ostatkom Evrope, omogu?io je izgradnju izvanrednih javnih objekata i privatnih palata u stilu secesije, kao i izgradnju banjskih objekata na obalama obližnjeg jezera Pali?.

Secesija prema tome, u gradu koji je kao i mnogi drugi u srednjoj i isto?noj Evropi morao tokom XIX veka ubrzano da sustiže industrijski razvoj Zapadne Evrope, simbolizuje trijumf suboti?kog gra?anstva koje je u to vreme uvelo mnoge tekovine industrijskog napretka: železnicu, elektri?nu energiju, javni gradski prevoz tramvajem, bicikl, automobil, telegraf, telefon, avion, bioskop i drugo. Secesija je osim toga arhitektonski stil u kojem je u Subotici izgra?eno nekoliko objekata koje danas svrstavamo u svetsku graditeljsku baštinu kao što su Sinagoga, Gradska ku?a, Rajhlova palata i kompleks objekata na Pali?u (Velika terasa, Ženski štrand i Vodotoranj).

Edukativna šetnja ulicama Subotice obuhvata predvi?enu putanju koja povezuje 15 izabranih objekata izgra?enih u stilu secesije na prekretnici XIX u XX vek, pod vo?stvom i uz predavanja na svakoj lokaciji prof. dr Viktorije Aladži?. Subotica ima oko stotinak gra?evina u stilu secesije, a u ovoj šetnji odabrano je 15 najzna?ajnijih.

FOTO: Bina promo 
NASLOVNA FOTOGRAFIJA: Zvezdara.rs