NEZABORAVNI ALEKSANDAR TIŠMA: Vek od rođenja velikana pisane reči

Na današnji dan pre 100 godina u Horgošu je rođen akademik, pisac, prevodilac i urednik Aleksandar Tišma, jedan od najpoznatijih i najpriznatijih pisaca na našem jeziku.

Osnovnu i srednju školu završio je u Novom Sadu. Studije je započeo u Budimpešti, ali se, nakon što je poslat na gradnju objekata i rovova za sukob sa Crvenom armijom, priključio partizanima.

Posle rata upisuje medicinu u Zagrebu, ali je, kao osoba s poznavanjem više jezika i sklonošću ka pisanju, prepoznat kao “materijal za novinara”, što je bio najpre u Slobodnoj Vojvodini, a potom od 1947. u Borbi u Beogradu.

Upisao je i 1954. završio studije anglistike na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Od 1949. živi u Novom Sadu, gde radi u Matici srpskoj kao urednik edicije Danas i Letopisa Matice srpske (do 1973).

Tišma objavljuje zbirke pesama “Naseljeni svet” 1956, “Krčma” 1961.

Potom se baca na pisanje priča i pripovedaka: “Krivice” 1961, “Nasilje” 1965, “Mrtvi ugao” 1973, “Povratak miru” 1977, “Škola bezbožništva” 1978, putopisi “Drugde” 1969.

Objavljuje romane “Za crnom devojkom” 1963, “Knjiga o Blamu” 1972, “Upotreba čoveka” 1976. za koji dobija Ninovu nagradu.

Tišma postaje član Vojvođanske akademije nauka 1979, SANU 1992, a 2002 postaje i član Berlinske akademije umetnosti.

Njegova dela prevedena su na dvadesetak jezika.

Italijanska agencija Ansa je, povodom njegove smrti 15. februara 2003. u Novom Sadu, napisala da je otišao jedan od “najvećih savremenih evropskih pisaca, koji je umeo hrabro da se spusti u nutrinu duše i donese uzvišenu i gorku pouku”.

Mediji u Nemačkoj opisali su ga kao autora dela “koja su u Nemačkoj zadobila široku čitalačku publiku” koji je svojim angažmanom “značajno doprineo stvaranju svestrane slike svoje domovine, Novog Sada, Vojvodine, Srbije u Nemačkoj”.

(A.T.)