PISMA KRALJA MILANA IZLOŽENA U NOVOM SADU

Po prvi put u istoriji dragocena pisma kralja Milana Obrenovi?a upu?ena njegovom sinu kralju Aleksandru, 27 stranica uputstava za vladanje, prikazana su široj javnosti u Arhivu Vojvodine u Novom Sadu. 

Izložba je  otvorena do 26. juna 2020, a na njoj se može videti i originalan štap kralja Milana, kao i druge dragocene fotografije, dokumenti i knjige vezane za kralja Milana i kraljicu Nataliju. Autori izložbe su Viktor Lazi?, Adam Sofronijevi? i dr Nebojša Kuzmanovi?.

Ovom izložbom Arhiv Vojvodine zapo?inje saradnju sa Udruženjem za kulturu, umetnost i me?unarodnu saradnju „Adligat“ u okviru kojeg su otvoreni Muzej knjige i putovanja i Muzej srpske književnosti.

Prilikom otvaranja izložbe, sve?ano je potpisan Protokol o saradnji sa ovim udruženjem iz Beograda, ali koje je osnovano na temelju tradicije sakupljanja knjiga i arhivske gra?e porodice Lazi? iz Kumana kraj Zrenjanina, koja se ve? 250 godina, devet generacija u kontinuitetu bavi kulturnim delatnostima.

Direktor Arhiva Vojvodine Nebojša Kuzmanovi? istakao je zna?aj saradnje državnih i privatnih institucija i rekao da je pravi put za napredak srpske kulture bliska saradnja ovakvih renomiranih udruženja i državnih ustanova.

U pismima je izložen celokupan državno-politi?ki program Srbije. U njima kralj Milan daje uputstva za tajno naoružanje moderne srpske vojske, koja ?e se kasnije proslaviti u balkasnkim i Prvom svetskom ratu. Sva goru?a diplomatska pitanja tog vremena pokrivena su u pismima sa odlu?nim stavovima ispisanim rukom samog kralja.

Pisma pružaju mogu?nost da se na druga?iji na?in sagleda
ceo jedan period srpske istorije, ali i li?nost jednog od
najzna?ajnijih srpskih vladara u ?ije vreme je Srbija teritorijalno proširena, te su joj bili priznati nezavisnost i status kraljevine.

„Mnogi su nas pitali zašto prvi put prikazujemo tako zna?ajnu istorijsku gra?u baš u Arhivu Vojvodine i  u Novom Sadu. Odgovor krije upravnik arhiva, gospodin dr Nebojša Kuzmanovi?, koji je prvi pokrenuo inicijativu da se pisma prikažu upravo ovde i koji je svojim radom pokazao kako za kratko vreme jedna državna ustanova može da povrati poverenje i bude primer mnogima“ i ispravno istakao koliko je decentralizacija kulture na srpskom kulturnom prostoru zna?ajna i mi smo mu na tome zahvalni“, kaže Viktor Lazi?, predsednik Adligata.

Lazi? dodaje da su aktivnosti kralja Milana imale ozbiljnog odjeka me?u srpskim življem u Austrougarskoj, gde je, izme?u ostalog, kao podršku proglašenju Srbije za kraljevinu, Aleksandar Lazi? zvani?no otvorio ?italište 1882. godine.

“Brzina i profesionalizam sa kojom je izložba napravljena dokazuju da Srbija može i mora da bude lider u kulturi u regionu, pa i šire”, rekao je Lazi?, dok je koautor izložbe Adam Sofronijevi?, istakao da su se upravo javili univerziteti iz Evrope zainteresovani za rad na digitalizaciji materijala koje poseduje udruženje Adligat, po?ev od pisama kralja Milana. “Time izložba i naša zna?ajna istorijska gra?a dobija širi evropski zna?aj i vidljivost, a udruženje Adligat je prepoznato kao pouzdan i ozbiljan partner širom sveta, pa je prava sre?a da je gra?a završila u rukama baš ovog Udruženja”, isti?e Sofronijevi?.

Arhiv Vojvodine, Udruženje Adligat i Univerzitetska biblioteka „Svetozar Markovi?“ formirali su i digitalnu zbirku „Kralj Milan u srpskoj štampi“ sa više od hiljadu digitalizovanih ?lanaka i knjiga o kralju Milanu. Taj projekat vodi najbolji srpski stru?njak za digitalizaciju, Adam Sofronijevi?, a zbirka se može videti na sajtu kraljmilan.unilib.rs